تلفن تماس
031-35550777
ساعات پاسخگویی
شنبه - چهارشنبه : 8 صبح تا 5 عصر

ارزشهای اصلی

مسئولیت اجتماعی

تاريخچه

در اواسط قرن بيستم، عنوان CSR (مسئوليت اجتماعي شركت‌ها)، توسط متفكرين و متخصصين مديريت كسب و كار، مانند پيتر دراكر، در آمريكا مطرح شده و در بسياري از محافل علمي، سياسي و اقتصادي كشورهاي پيشرفته و در حال توسعه، به دغدغه مهمي درمديريت، بازاريابي و سرمايه گذاري، تبديل شد. ظهور مسئوليت اجتماعي، عمدتا در پاسخ به تحولات و چالش هائي از قبيل جهاني‌سازي بوده است. امروزه مسئوليت اجتماعي بنگاهها نه تنها بخش مهمي از ادبيات و فرهنگ مديريت را به خود اختصاص داده است، بلكه بحث هاي آكادميك، مجامع حرفه اي، سازمان هاي غير دولتي، مصرف كنندگان، كاركنان، تامين كنندگان، سهامداران و سرمايه گذاران شده است.

علل حركت سازمان‌ها به سوي مسئوليت اجتماعی​

شركت‌ها دريافته‌اند كه براي بهره‌ور بودن، رقابت‌پذير بودن و توانايي پاسخگويي به تغييرات سريع جهاني مي‌بايست مسئولانه عمل كنند. جهاني‌شدن، مرزهاي جغرافيايي ملي را كمرنگ كرده و فن‌آوري، فاصله‌ها و زمان و را از ميان برداشته است. با اين حجم وسيع از تغييرات محيطي، شركت‌ها تمايل به افزايش توان خود براي مديريت بر سود و ريسك داشته و از حسن شهرت و برند خود حمايت كنند. همچنين جهاني‌شدن، رقابت تنگاتنگي براي جذب و نگهداشت نيروي كار ماهر، سرمايه‌گذاران و مشتريان وفادار به همراه داشته است. چگونگي پاسخگويي شركت به نيازهاي كاركنان، بازار و مشتريان در گرو پايداري كسب‌وكار است.

اما به‌طور كلي عوامل زير را مي‌توان مهمترين پيشراننده‌هاي حركت شركت‌ها به سوي مسئوليت اجتماعي دانست:

§ تمايل به جهاني شدن

§ تلاش جهت شفاف سازي كليه فعاليت‌ها

§ تمايل كاركنان براي مشاركت در كسب و كار شركت‌ها

§ موانع سياسي و قانوني

§ تمايل مصرف كنندگان به استفاده از محصولات دوستدار محيط زيست

§ فشار كاركنان براي افزايش مسئوليت‌پذيري شركت‌ها

§ فشار و افشاگري رسانه ها

§ حقوق شهروندي

§ افزايش شديد جمعيت كره زمين

نگرش سازمان‌ها در برخورد با موضوع مسئوليت اجتماعي

·         انفعالی: انکار مسئولیت های اجتماعی، و اجرای برنامه ها در حد کمتر از آنچه که الزامی است.

·         تدافعی: پذیرش مسئولیت های اجتماعی، اما با حالت خصمانه، و اجرای کمترین برنامه ها در حدی که الزامی است.

·         سازگار: پذیرش مسئولیت های اجتماعی، و اجرای تمام برنامه هائی که الزامی است.

·         آینده نگر: پیش بینی کننده مسئولیت های اجتماعی، و اجرای برنامه ها فراتر از آنچه که الزامی است. 

بلوغ سازمان‌ها در برخورد با موضوع مسئوليت اجتماعي

·         ابتدای راه: سازمان تمام قوانین و مقرراتی را که الزامی هستند رعایت می کند.

·         میانه راه: گفتگو و ارتباط فعال با ذینفعان، برخی برنامه های مسئولیت اجتماعی به اجرا درآمده است.

·         پیشرو: انتظارات دینفعان، متوازن شده و اندازه گیری می شود، و برای تحقق آنها اقدام به عمل می آید. مسئولیت اجتماعی در بطن استراتژی، خط مشی ها و مدیریت روزمره سازمان در جهت تعالی پایدار جای گرفته است.​

دليل و ضرورت توجه به مسئوليت اجتماعی

در فرهنگ والاي ايراني – اسلامي مان هم به خوبي با اين عبارت مأنوسيم كه :

” بني آدم اعضاي يكديگرند كه در آفرينش ز يك گوهرند

چو عضوي به درد آورد روزگار دگر عضوها را نماند قرار

 

اساسا” اين ديدگاه كه سازمان صرفا” بايد در پي سودآوري باشد، هم اكنون درسطحي كلان و جهاني، دچار دگرگوني شده و شايسته آن است كه سازمان‌ها علاوه بر توجه به حفظ منافع، سود آوري و بقاي مادي، از ديگر ابعاد وجودي خود در عرصه جهانِ پيرامون، غافل نشده و تلاش كنند سهمي در حفظ، ارتقاء و سازندگي جامعه به مثابه جزئي از كلّ ِساختار اجتماعي داشته باشند. زيرا كه اين گونه مي توان جهاني بهتر، زيباتر و زيبنده تر، آن چنان كه زيستگاهي درخورِ ابناي بشر به عنوان اشرف مخلوقاتِ آفرينش باشد، فراهم آورد.

درسال 1991 دكتر كارل اصول 4گانه اي را تحت عنوان`` هرم مسئوليت پذيري اجتماعي`` معرفي كرد:

مسئوليت اخلاقي
هر سازمان براي رسيدن به تعالي در مسير اهداف، لازم است استانداردها و معيارهاي بهنجار اخلاقي- انساني را عميقا” در تار و پود اركان خود نهادينه سازد. هنجارهايي چون ادب، انصاف، احترام متقابل، پرهيز از افكار و اعمال ناشايست، غيبت و … ، زيرا در غير اين صورت، انرژي هايي كه بايد صرف سازندگي و ارتقاء سازمان شود، هزينه‌ي حاشيه‌سازي‌ها و بي‌اخلاقي‌ها مي‌گردد.
مسئوليت اقتصادي
براي يك بنگاه اقتصادي كسب سود و ارزش افزوده‌ي حاصل از توليد و خدمات، اصلي ترين هدف محسوب ميشود. براين اساس، پاسخگوئي هرچه بهتر مسئولان و مديران آن مي تواند نقش به سزائي در ارتقاء كيفي سازمان، جلب مشاركت حداكثريِ درون سازماني ، ارتقاء و حفظ اعتماد در سطح جامعه، افزايش بازدهي و نهايتا” رشد سود، داشته باشد.
مسئوليت انساني
مشاركت داوطلبانه و بشردوستانه در طيف گسترده‌اي از فعاليت‌هاي عام‌المنفعه به منظور التيام گوشه‌اي از آلام جامعه و ايفاي نقشي مؤثر در حل مشكلات و معضلات اجتماعی
مسئوليت قانوني و حقوقی
يك بنگاه اقتصادي در عين تمركز بر سودآوري، ملزم به رعايت قوانين و مقررات وضع شده است. تأمين بهداشت و ايمني كاركنان و مصرف كنندگان، پرهيز از بروز مصاديق تبعيض قوميتي، جنسيتي و توجه به مسائل زيست محيطي در تمامي فرايندهاي توليد و ارائه خدمات از جمله موارد متعددي است كه در اين مقوله مطرح است.